De speurtocht naar de ultieme symmetrische tuner is gegaan van zelfbouw naar de Annecke, Johnson Matchbox tot PA0LL ..... Kees heeft voor mij de definitieve tuner gemaakt. De LL tuner. Een kunstwerkje. Alles is met de hand gemaakt en met liefde. De LL-tuner werkt als een kanon. Zeer makkelijk afstembaar, degelijk gebouwd en geschikt voor meer dan 1,5 KW.
DAIWA CNA-2002 tuner
Mijn laatste aanwinst is een DAIWA CNA-2002 automatische tuner van 80 - 10 meter. De tuner is geschikt voor 2500 Watt Pep en is voorzien van een ingebouwde dummyload, keuze schakelaar voor twee antenne's en een bypass stand. De tuner werkt perfect maar is wel wat traag in vergelijking met de huidige relais tuners. Intern ziet de tuner er erg mooi uit. Zie onderstaande foto's. In de twee zwarte blokken zijn de variabele condensatoren geplaatst.
LL-Tuner
Dit is de LL-Tuner gemaakt door Kees, PA0LL, een geweldige tuner. Zeer ruime afstemming. Uitermate degelijk en nauwkeurig gebouwd. De hele opbouw is gebaseerd op een zo goed mogelijke symmetrie en lage verliezen. De tuner is goed voor meer dan 1500 watt. Een juweeltje.. De LL- Tuner is in staat om zeer laagohmige antenne's ( dus te korte ) aan te passen. De meeste tuners komen niet verder dan 50 ohm. Ja, ze doen het wel maar dan wordt het afstemmen zeer kritisch met alle verliezen van dien. De Annecke is hier een voorbeeld van. Deze stemt het beste af bij antenne's waar van de totale lengte van de dipool minstens een halve golflengte is.
Hieronder zie je Kees aan het werk. De spanningsbalun wordt vervangen door een 1:1 trafo ringkern. Kees probeert altijd zijn ontwerp te verbeteren. Nadat hij intensief contact had gehad met ON9CVD ( de balun kenner) werd duidelijk dat de trafobalun een betere optie was dan de tot nu toe toegepaste spanningsbalun. De ontvangst zou rustiger zijn en de tuner breedbandiger. (of dit zo is kun je verderop lezen in dit onderwerpje). In een QSO op 80 vertelde Kees mij dat en hij stelde voor om de balun te vervangen. Een afspraak was snel gemaakt. Ik kwam er alleen niet zonder kleerscheuren vandaan. Kees had net de laatste hand gelegd aan de "LL S-Match vakantie tuner". Een beauty, naar ontwerp van Frits, PA0FRI. Maximaal ongeveer 200 a 300 watt. Deze S-match kan mijn ZS6BKW prima aanpassen op 160 meter!!! en, ja ik kan nog verbindingen maken ook.
Omdat ik de antenne altijd wil loskoppelen zodra ik niet in de shack ben en ik regelmatig de LL-tuner niet nodig heb op hogere banden zonder linear, waren de schroefaansluitingen op de LL-Tuner toch wel lastig. Uit een stukje hoekaluminum heb ik twee "adapters" gezaagd. Op de foto hieronder kun je zien hoe dit eruitziet.
In de onderstaande korte opname kun je zien hoe mooi alles draait. De C tussen de spoelen heeft bij de latere uitvoering een vertraging van 1:4 gekregen. Kees blijft bezig zijn product te verbeteren.
LL S-Match
De LL S-Match heeft twee paar aansluitingen voor de antenne. Welke gebruikt moet worden is afhankelijk van de benodigde aanpassing. Dit kan soms wat omslachtig zijn omdat het per band kan verschillen. De tuner heeft een zeer ruim bereik. Wat met de grote LL-tuner niet lukt, lukt met deze wel. De ZS6BKW heeft op 80 meter erg veel capaciteit nodig. De grote LL tuner komt dat tekort. Die heeft maar 400pf aan de uitgang. ( en er is meer dan 800pf nodig, zie artikel over de ZS6BKW). De LL S-Match kan veel meer capaciteit bijschakelen en tuned de ZS6BKW op 80 als een zonnetje.
Achter in de tuner zie je de paarse 4c6 kern zitten. Volgens Bob ON9VCD is dit de beste keuze.
LL Tuner testje
Of de 1:1 trafo balun echt verschil maakte is getest met een "oude" tuner van Ron, PA3RK. Hieronder zie je de testopstelling. Na uitvoerig luisteren op de IC-7700 hebben we op de amateur banden geen verschil kunnen vaststellen. Wellicht kan dit ook aan de kwaliteiten van de 7700 hebben gelegen. Verder hebben we nog een testje gedaan of de beide tuner precies even symmetrisch zijn. Hierin geen verschil. Qua rendement ook geen verschil. Wat we wel hebben geconstateerd is dat de tuner met de 1:1 trafo balun een betere ontvangst gaf onder de 2 Mhz. Dit is verklaarbaar omdat een spanningsbalun in pincipe een hoogdoorlaat vormt. Vroeger toen de middengolfzenders en de wereldomroep nog in mijn achtertuin stonden te brullen had ik van deze hoogdoorlaat profijt. Hierdoor werd intermodulatie tegengegaan bij veel sets. Ook de FT-1000D had er last van. De ts480 daarentegen niet.